Mình đã lắng nghe sai cách suốt 5 năm - và không ai nói cho mình biết

(Website nhà tài trợ: https://baohiemlienviet.com/bao-hiem-nhan-tho-daiichi-viet-nam-an-tam-hung-thinh-toan-dien)
Có một con số làm mình ngồi lại khá lâu: theo nghiên cứu của Dr. Ralph Nichols (1948), chúng ta chỉ giữ lại 25% những gì người khác nói sau 48 giờ. 25%.

Nghĩa là trong một buổi standup 15 phút, phần lớn những gì được nói sẽ bốc hơi trước khi hôm sau bắt đầu.

Mình từng nghĩ mình là người lắng nghe tốt. Mình nhìn vào mắt người nói, không cắt ngang, gật đầu đúng chỗ. Nhưng thật ra mình đang trình diễn việc lắng nghe - trong khi đầu óc đã chạy sang bài toán tiếp theo.

Khi nào ta thật sự nghe - và khi nào chỉ đang chờ lượt nói?

Một nghiên cứu năm 1984 của Beckman & Frankel (đăng trên Annals of Internal Medicine) theo dõi bác sĩ trong phòng khám: 69% trong số họ ngắt lời bệnh nhân, và thời gian trung bình trước lần ngắt đầu tiên chỉ là 18 giây.

Chúng ta không trong phòng khám - nhưng ta đang làm điều tương tự trong mọi cuộc họp, mọi code review, mọi lần nhận feedback.

Có một kỹ thuật tên là WAIT - viết tắt của "Why Am I Talking?" Nó không yêu cầu bạn im lặng. Nó yêu cầu bạn dừng lại 2–3 giây trước khi nói và hỏi bản thân: mình nói điều này để cung cấp giá trị - hay để lấp đầy khoảng lặng?

Những ví dụ về kỹ năng giao tiếp trong thực tế kiểu này - từ cách lắng nghe, đến cách đặt câu hỏi mở - được phân tích khá cụ thể kèm cơ chế tâm lý nếu ai muốn đọc sâu hơn.

Điều ta nhận được khi thật sự lắng nghe

Có một cơ chế thú vị: khi ta đặt câu hỏi mở thay vì đưa ra giải pháp ngay, Default Mode Network trong não người nghe bị kích hoạt - họ bắt đầu tự suy nghĩ và tìm ra câu trả lời. Kết quả họ tự tìm được thường được tin tưởng hơn câu trả lời được đưa thẳng vào.

Đây là một trong những chức năng của giao tiếp mà ít người để ý: giao tiếp không chỉ để truyền thông tin - nó có thể được dùng để kích hoạt tư duy của người khác.

Mình bắt đầu thay đổi như thế nào

Mình tắt preview notification trong các cuộc họp quan trọng. Mình không gõ phím khi người khác đang nói. Mình đợi 3 giây sau khi họ xong trước khi phản hồi.

Kết quả đầu tiên không phải là mình nghe được nhiều hơn - mà là người khác bắt đầu nói nhiều hơn với mình. Họ cảm thấy được nghe.

Đôi khi điều tốt nhất mình có thể làm trong một cuộc trò chuyện - là chưa nói gì cả.